Noodknop ouderen mogelijk straks buiten werking door stoppen 2G-netwerk

Telecombedrijven schakelen de oude mobiele netwerken 2G en 3G uit. Dit kan gevolgen hebben voor apparaten die via 2G of 3G verbinding maken, zoals oudere mobiele telefoons, alarmsystemen en bepaalde noodknoppen en alarmhorloges. Werkt uw noodknop of alarmhorloge nog via een van deze netwerken? Dan kan deze na het uitschakelen ervan geen alarm meer doorgeven.
Het 3G-netwerk is bij KPN en Vodafone inmiddels uitgeschakeld. Odido gebruikt 3G voorlopig nog, maar heeft 2G al in 2023 uitgeschakeld. Vodafone houdt 2G in ieder geval tot eind 2026 beschikbaar. KPN stopt met 2G op 1 december 2027.
Hoe controleert u of uw noodknop of alarmhorloge blijft werken? En wat moet u doen om te voorkomen dat u bij een noodsituatie geen hulp kunt inschakelen? In dit artikel leest u waar u op moet letten en welke stappen u nu moet zetten.

Wat betekent dit voor uw noodknop?

Tienduizenden ouderen in Nederland lopen het risico dat hun noodknop of alarmhorloge straks niet meer werkt. Vooral voor mensen die zelfstandig wonen en afhankelijk zijn van een noodknop om hulp in te roepen, is het dus belangrijk om dit tijdig te controleren.
Een noodknop is voor veel ouderen een belangrijke veiligheidsvoorziening Bij een val, plotselinge ziekte of andere noodsituatie moet u erop kunnen vertrouwen dat u met één druk op de knop hulp kunt inschakelen.
Maar wat als u valt, onwel wordt of dringend hulp nodig hebt en uw noodknop geen verbinding meer kan maken? Dan kan het gebeuren dat uw alarmmelding niet aankomt en er geen hulp wordt ingeschakeld.
Wacht daarom niet af. Controleer tijdig of uw noodknop of alarmhorloge ook na het uitschakelen van de oude mobiele netwerken blijft werken.

1. Welke alarmapparaten kunnen uitvallen als 2G stopt?

In Nederland zijn naar schatting 30.000 tot 80.000 alarmsystemen die via een mobiel netwerk werken afhankelijk van het 2G-netwerk. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag.
Het gaat bijvoorbeeld om:

  • Noodknoppen die om de nek worden gedragen.
  • Alarmhorloges met een noodknop.
  • Seniorenmobieltjes met een alarmknop of alarmfunctie.

Het risico is dat uw noodknop of alarmhorloge er aan de buitenkant nog prima uit kan zien en gewoon lijkt te werken. Maar als het apparaat afhankelijk is van het 2G-netwerk, kan het na het uitschakelen daarvan geen alarm meer doorgeven. U kunt dus denken dat u beschermd bent, terwijl uw noodknop op het moment dat u hulp nodig hebt niet meer werkt.

Welke verbinding gebruikt uw alarmapparaat?

Niet al deze apparaten worden automatisch getroffen door het uitschakelen van 2G en 3G. Dat geldt alleen voor apparaten die voor het doorgeven van een alarm of voor andere belangrijke functies afhankelijk zijn van deze mobiele netwerken.
Gebruikt uw noodknop of alarmhorloge alleen een vaste telefoonlijn of een vaste internetaansluiting, zoals kabel of glasvezel? Dan heeft het uitschakelen van 2G en 3G geen directe gevolgen voor de werking.
Maar ook apparaten met een simkaart zijn niet automatisch afhankelijk van 2G of 3G. Ze kunnen bijvoorbeeld ook via 4G verbinding maken. Het gaat dus niet om de vraag óf er een simkaart in zit, maar om het mobiele netwerk dat het apparaat gebruikt.
Let op: ook een alarmsysteem dat normaal via internet of een vaste telefoonlijn werkt, kan een mobiele reserveverbinding hebben. Vraag daarom aan de leverancier welk mobiel netwerk uw apparaat gebruikt, of het een reserveverbinding heeft en of alle functies blijven werken nadat 2G en 3G zijn uitgeschakeld.

2. Wanneer stoppen 2G- en 3G-netwerken bij de providers?

De telecomproviders schakelen hun oude mobiele netwerken niet allemaal op hetzelfde moment uit. Hieronder ziet u wat de situatie in Nederland is per november 2026.
• Odido: heeft 2G in juni 2023 uitgeschakeld. De provider heeft ook aangekondigd 3G uit te schakelen, maar de exacte datum is nog niet bekend.
• Vodafone: heeft 3G in februari 2020 uitgeschakeld. Het 2G-netwerk blijft in ieder geval tot eind 2026 beschikbaar. Een definitieve uitschakeldatum is nog niet bekend.
• KPN: heeft 3G in maart 2022 uitgeschakeld. Het 2G-netwerk stopt op 1 december 2027.

Wat betekent dit voor u?

Als uw noodknop of alarmhorloge afhankelijk is van een netwerk dat wordt uitgeschakeld, kan het apparaat geen alarm meer doorgeven zodra dat netwerk niet meer beschikbaar is.
Let op: het maakt niet alleen uit bij welke telecomprovider u zelf een telefoonabonnement hebt. Uw noodknop of alarmhorloge kan een eigen simkaart hebben en verbinding maken via een andere provider.
Vraag daarom aan de leverancier van uw noodknop of alarmhorloge welk netwerk en welke provider het apparaat gebruikt. Vraag ook of het apparaat blijft werken nadat 2G en 3G zijn uitgeschakeld.

3. Let op: ook een 4G-noodknop kan nog afhankelijk zijn van 2G

Dit is een belangrijk aandachtspunt waar niet iedereen van op de hoogte is. Sommige apparaten hebben een 4G-aanduiding, maar gebruiken voor bepaalde functies nog steeds het 2G-netwerk.
Bijvoorbeeld:

  • Het versturen van het alarmsignaal verloopt via 4G.
  • Het daadwerkelijke telefoongesprek met de alarmcentrale verloopt nog via 2G.
    Wanneer het 2G-netwerk verdwijnt, kan het alarm dus mogelijk nog wel worden verstuurd, maar kan de gebruiker kan niet meer spreken niet meer spreken met de alarmcentrale.
    Ook kunnen problemen ontstaan met het doorgeven van de locatie of het terugbellen door de alarmcentrale, als het apparaat over deze functies beschikt.
    Een 4G-sticker op de verpakking is dus geen garantie dat het hele alarmsysteem blijft werken.
    Vraag de leverancier nadrukkelijk of alle belangrijke functies van het apparaat zonder 2G en 3G blijven functioneren.

Laat de leverancier de volgende punten controleren:

  1. Alarmmelding: kan het apparaat de alarmmelding nog versturen?
  2. Spreken en luisteren: kunt u via het apparaat met de alarmcentrale praten en kan de medewerker u horen?
  3. Locatie: kan uw locatie nog worden doorgegeven, als het apparaat deze functie heeft?
  4. Terugbellen: kan de alarmcentrale of uw contactpersoon u nog terugbellen, als het apparaat deze functie heeft?
  5. Simkaart en netwerk: welke simkaart gebruikt het apparaat en via welke mobiele netwerken en providers kan het verbinding maken? Blijft die verbinding ook na het uitschakelen van 2G en 3G werken?
    Bij bellen via 4G is ook de techniek VoLTE van belang. VoLTE is een techniek waarmee u via het 4G-netwerk kunt bellen. Vraag of uw apparaat en de gebruikte simkaart dit ondersteunen en of de leverancier heeft getest of de spreek-luisterverbinding via 4G blijft werken.

4. Wat moet u NU doen? De belangrijkste actiepunten

Wacht niet totdat uw leverancier of telecomprovider u benadert. Controleer zelf of uw noodknop of alarmhorloge blijft werken.

Actie 1 – Zoek uit welk apparaat u heeft

Noteer:
• Het merk.
• Het modelnummer
• Het type noodknop of alarmhorloge.
• De naam van de leverancier.
• De naam van de alarmcentrale, indien van toepassing.
het merk en model van uw noodknop of alarmhorloge en de naam van de leverancier.
U vindt deze informatie vaak op het apparaat, de verpakking, de handleiding of het aankoopbewijs.
Kunt u het niet vinden? Vraag dan uw kinderen, mantelzorger of leverancier om hulp.

Actie 2 – Neem contact op met de leverancier

Dit is de belangrijkste stap.
Vraag niet alleen of uw apparaat 4G ondersteunt. Vraag of het complete alarmsysteem blijft werken nadat het 2G- en 3G-netwerk zijn uitgeschakeld.


Stel de volgende vragen:

  1. Welk mobiel netwerk gebruikt mijn noodknop of alarmhorloge en via welke provider maakt het apparaat verbinding?
  2. Blijven alle functies van mijn apparaat werken nadat 2G en 3G zijn uitgeschakeld?
  3. Kan ik dan nog steeds met de alarmcentrale spreken en kan mijn locatie worden doorgegeven?
  4. Is mijn apparaat getest zonder gebruik van 2G en 3G?

Vraag om een duidelijke, bij voorkeur schriftelijke bevestiging. Is het antwoord niet duidelijk? Vraag dan om een medewerker die technisch verantwoordelijk is voor het alarmsysteem. Komt u er zelf niet uit, vraag dan uw kinderen, mantelzorger of zorgverlener om hulp.

Actie 3 – Vraag wat er gebeurt als uw apparaat niet geschikt is

Als uw noodknop of alarmhorloge niet geschikt is voor de nieuwe mobiele netwerken, vraag dan:

  • Moet het apparaat worden vervangen?
  • Wie regelt de vervanging?
  • Wat kost een nieuw apparaat en moet u opnieuw een abonnement afsluiten?
  • Blijven uw bestaande alarmcontacten en instellingen behouden?
  • Kan de overstap worden geregeld zonder dat u tijdelijk zonder werkende alarmering zit?
  • Wie controleert of het nieuwe apparaat goed werkt?
    Vraag ook of de leverancier de vervanging kosteloos aanbiedt wanneer het eerder geleverde apparaat niet meer geschikt blijkt.
    Ga er niet automatisch van uit dat de vervanging gratis is of dat u zelf alle kosten moet betalen. Dit hangt onder andere af van de aankoop, de overeenkomst en de omstandigheden.

Actie 4 – Laat het nieuwe of aangepaste apparaat controleren

Als uw noodknop of alarmhorloge wordt vervangen of aangepast, moet worden gecontroleerd of het apparaat goed werkt via het nieuwe mobiele netwerk.
Vraag de leverancier om te testen of u met het apparaat een alarm kunt versturen en contact kunt krijgen met de alarmcentrale. Vraag ook of het apparaat volledig werkt zonder 2G en 3G.
Laat de leverancier uitleggen hoe u zelf regelmatig een testalarm kunt uitvoeren.
Belangrijk: voer een test uitsluitend uit volgens de instructies van de leverancier of alarmcentrale. Spreek vooraf af dat het om een test gaat. Bel nooit zelf 112 om uw noodknop te testen.

5. Ook andere zorgapparaten kunnen problemen krijgen

Niet alleen noodknoppen en alarmhorloges kunnen problemen krijgen door het uitschakelen van 2G en 3G. Ook andere zorgapparaten kunnen afhankelijk zijn van deze mobiele netwerken.
Denk bijvoorbeeld aan:
• Sommige medicijndispensers die op afstand meldingen versturen.
• Apparatuur voor zorg op afstand die via 2G of 3G gegevens doorstuurt.
• Oudere medische alarmapparaten.
• Andere medische hulpmiddelen met een mobiele verbinding.
Gebruikt u een van deze apparaten? Vraag dan aan de leverancier of het apparaat 2G of 3G gebruikt en of alle functies blijven werken nadat deze netwerken zijn uitgeschakeld.

6. Heeft uw ouder of naaste een noodknop of alarmhorloge?

Niet iedereen is op de hoogte van de gevolgen van het uitschakelen van 2G en 3G. Heeft uw ouder, familielid of iemand voor wie u zorgt een noodknop of alarmhorloge? Bespreek dan samen of het apparaat blijft werken.

  • Vraag welk merk en model het apparaat is.
  • Controleer samen bij de leverancier of het apparaat geschikt blijft.
  • Help zo nodig bij het regelen van vervanging.
    Wacht hier niet mee tot het netwerk wordt uitgeschakeld. Zo voorkomt u dat iemand denkt op zijn noodknop te kunnen vertrouwen, terwijl deze geen alarm meer kan doorgeven.

7. Wie zorgt ervoor dat uw alarmapparaat blijft werken?

Bij het uitschakelen van 2G en 3G zijn verschillende partijen betrokken. Maar het is nog niet duidelijk wie ervoor verantwoordelijk is dat alle gebruikers met een verouderd alarmapparaat op tijd worden geïnformeerd en een werkend alternatief krijgen.
• Telecombedrijven schakelen de oude netwerken uit. Zij informeren onder andere hun zakelijke klanten en partners over de gevolgen. KPN heeft bijvoorbeeld aangegeven leveranciers te helpen bij het testen van apparatuur die mogelijk afhankelijk is van 2G.
• Leveranciers van personenalermering kunnen nagaan welke apparaten hun klanten gebruiken en of vervanging nodig is. Sommige aanbieders zijn daar al mee bezig. Zo meldt personenalarmeringsaanbieder Altide dat de resterende apparaten die nog op 2G of 3G werken bij hun cliënten in beeld zijn en worden vervangen. Maar het is niet duidelijk of alle leveranciers hun klanten op deze manier informeren en helpen.
• Zorgaanbieders kunnen een rol hebben als zij zelf alarmapparatuur aan cliënten leveren of deze voor hen regelen. Of zij cliënten informeren over het verdwijnen van 2G en 3G en helpen bij het vervangen van apparatuur, kan per zorgaanbieder verschillen.

En wie betaalt de vervanging? Dat hangt mogelijk af van hoe u uw alarmapparaat hebt gekregen en wie het levert of vergoedt. Het is nog niet duidelijk wie de kosten van noodzakelijke vervanging in alle situaties moet dragen.
Over deze vragen zijn op 29 oktober 2026 Kamervragen gesteld aan de regering. De Kamerleden willen onder andere weten wie verantwoordelijk is voor het opsporen en vervangen van getroffen alarmknoppen, hoe gebruikers op tijd worden geïnformeerd en hoe wordt voorkomen dat ouderen zelf voor alle vervangingskosten moeten opdraaien. Op het moment van schrijven zijn deze vragen nog niet beantwoord.

8. Controleer vandaag nog of uw alarmapparaat blijft werken

Een alarmapparaat zoals uw noodknop kan er nog prima uitzien en toch niet meer goed werken als het netwerk waarop het is aangesloten wordt uitgeschakeld. Wacht daarom niet af, maar controleer bij uw leverancier of uw apparaat ook na het verdwijnen van 2G en 3G blijft werken.
Onthoud deze vijf punten:

  1. Een apparaat dat vandaag werkt, hoeft dat na het uitschakelen van 2G of 3G niet meer te doen.
  2. Aan de buitenkant is niet te zien of een apparaat afhankelijk is van 2G of 3G.
  3. Ook een 4G-noodknop kan nog afhankelijk zijn van 2G, bijvoorbeeld voor het telefoongesprek met de alarmcentrale.
  4. Vraag uw leverancier om schriftelijke bevestiging dat alle functies van uw apparaat zonder 2G en 3G blijven werken.
  5. Laat een ongeschikt apparaat op tijd vervangen en controleer daarna of alle functies goed werken.

Controleer op korte termijn of uw alarmapparaat het straks nog doet!

Heeft u zelf een noodknop, alarmhorloge of ander zorgapparaat? Of gebruiken uw ouders, opa, oma of een andere dierbare zulke apparatuur?
Neem vandaag contact op met de leverancier en vraag of het apparaat ook na het uitschakelen van 2G en 3G volledig blijft werken. Vraag ook of vervanging nodig is en regel dit op tijd.
Stel deze controle niet uit. U wilt er zeker van zijn dat uw alarmapparaat nog steeds alarm doorgeeft en dat hulp kan komen wanneer u die nodig heeft.

Plaats een reactie